Przekładki tekturowe na palety – dobór gramatury, formatu i liczby warstw

Dobór przekładki tekturowej na paletę sprowadza się do trzech decyzji: gramatura pod masę i typ ładunku, format pod wymiar blatu palety, liczba warstw w stosie. Każda z nich wpływa na stabilność ładunku i koszty pakowania.

Błędna gramatura oznacza zgniecione opakowania na dole stosu albo przepłaconą tekturę, która nie pracuje na pełne możliwości.

Błędny format – wystawanie poza obrys palety i utratę wytrzymałości na ściskanie.

Ten artykuł daje metodę wstępnego doboru, z którą warto przyjść do doradcy.

Czego dowiesz się z lektury?

• Gramatura przekładki to nie to samo co jej sztywność. W mechanice belki sztywność zginania rośnie z trzecią potęgą grubości arkusza, więc dwie przekładki 200 g/m² ułożone na sobie nie dadzą tej samej sztywności co jedna 400 g/m². To ma praktyczne przełożenie na dobór: jedna grubsza przekładka rozkłada nacisk lepiej niż stos cienkich.
• Format przekładki powinien pokrywać blat palety bez wystawania poza jej obrys. Wystawanie ładunku wyraźnie obniża wytrzymałość kartonów na ściskanie, ponieważ wychodząca część nie ma podparcia od spodu. Przy owijaniu folią stretch naddatek poza blatem podwija się i blokuje.
• Przekładka tekturowa z tektury litej pełni podwójną funkcję: rozkłada nacisk pionowy i jednocześnie zwiększa tarcie między warstwami ładunku. Współczynnik tarcia statycznego papier-papier wynosi około 0,4-0,5, co jest wyraźnie wyższe niż tarcie między typowymi foliami opakowaniowymi a kartonem.

Przeczytaj również

• Przekładki tekturowe – proste rozwiązanie, dużo zastosowań
• Płaskowniki z tektury – jak wykorzystać je podczas pakowania towarów?
• Piętrowanie palet – jak zadbać o bezpieczeństwo towarów?
• Składowanie towarów na paletach – po jakie akcesoria sięgnąć, by zminimalizować ryzyko uszkodzenia produktów?
• Czym jest tektura lita? Czym się charakteryzuje?

Spis treści

1. Przekładka w kartonie czy na palecie – od czego zacząć dobór?
2. Jak dobrać gramaturę przekładki tekturowej do ładunku?
   • Dlaczego gramatura to nie to samo co sztywność?
   • Jak tarcie powierzchni przekładki wpływa na stabilność warstw?
3. Jaki format przekładki wybrać pod wymiar palety?
   • Przekładka równa z blatem, mniejsza czy większa – co zmienia?
4. Ile przekładek w stosie – jedna grubsza czy dwie cieńsze?
5. Dobór przekładki to trzy decyzje i żadna nie wymaga zgadywania
6. FAQ – najczęstsze pytania o przekładki tekturowe na palety

Przekładka w kartonie czy na palecie – od czego zacząć dobór?

Zanim dobierzesz gramaturę i format, trzeba ustalić, gdzie przekładka będzie pracować. To pierwsza decyzja, bo warunki obciążenia w kartonie kurierskim i między warstwami towaru na palecie różnią się zasadniczo.

W kartonie przekładka oddziela produkty od siebie i od ścianek opakowania.

Nacisk jest stosunkowo niewielki, odległość między punktami podparcia mała, a ryzyko uszkodzenia wynika głównie z otarć i przesunięć przy wstrząsach. Wystarcza tu zwykle dolna część zakresu gramatur – arkusze 115-200 g/m² z tektury litej.

Na palecie sytuacja zmienia się diametralnie. Przekładka leży między warstwami towaru, a każda kolejna warstwa dodaje masę na całą powierzchnię arkusza.

Przy pięciu warstwach kartonów po 12 kg każda dolna przekładka przyjmuje nacisk rzędu 48 kg rozłożony na powierzchni blatu palety. Tu potrzebna jest wyższa gramatura i większa sztywność, żeby arkusz nie ulegał pod obciążeniem i równomiernie przenosił siły na niżej leżące warstwy.

Dalsze sekcje dotyczą doboru pod zastosowanie paletowe – najczęstszego i najbardziej wymagającego scenariusza dla przekładek tekturowych.

Jak dobrać gramaturę przekładki tekturowej do ładunku?

Gramatura (masa arkusza w gramach na metr kwadratowy) jest pierwszym parametrem, po który sięga kupujący.

PackProfil produkuje przekładki i arkusze z tektury litej w zakresie gramatur od 115 do 500 g/m², co pokrywa zastosowania od lekkich towarów paczkowanych po ciężkie elementy metalowe.

Dobór gramatury zależy od trzech czynników: masy pojedynczej warstwy ładunku, twardości i kształtu powierzchni produktów oraz wymaganej ochrony przed otarciem.

Poniższa tabela przedstawia orientacyjne przedziały – ostateczną gramaturę dobiera doradca na podstawie opisu ładunku.

Przedziały celowo się nakładają. Masa to punkt wyjścia, ale nie jedyny czynnik.

Warstwa butelek szklanych o masie 35 kg wymaga wyższej gramatury niż warstwa kartonów o tej samej masie, bo butelka obciąża przekładkę punktowo – denkiem o średnicy kilku centymetrów – a nie całą płaszczyzną.

Dlaczego gramatura to nie to samo co sztywność?

Wielu kupujących traktuje gramaturę i sztywność wymiennie. W praktyce to dwa różne parametry, a różnica między nimi ma konkretne konsekwencje przy doborze.

Sztywność zginania (mierzona metodami opisanymi w normie ISO 5628) rośnie z trzecią potęgą grubości arkusza. Oznacza to, że podwojenie grubości daje ośmiokrotny wzrost sztywności.

Tektura lita o gramaturze 400 g/m² jest więc znacznie sztywniejsza niż dwa arkusze 200 g/m² ułożone na sobie – mimo tej samej łącznej masy materiału. Dwa luźno położone arkusze pracują niezależnie i zginają się osobno, zamiast współpracować jak jednolity przekrój.

Praktyczna reguła: jeżeli ładunek wymaga sztywnego podparcia (ciężkie produkty, ostre krawędzie, duża rozpiętość bez podparcia pośredniego), jedna grubsza przekładka jest lepszym rozwiązaniem niż stos cienkich. Cieńsze arkusze mają sens tam, gdzie liczy się separacja i ochrona powierzchni, a nacisk jest stosunkowo niewielki.

W przypadku tektury falistej (której PackProfil nie produkuje jako przekładek) zależność jest jeszcze bardziej złożona, bo struktura falowa amortyzuje wstrząsy, ale przy obciążeniu pionowym ugina się łatwiej niż tektura lita o porównywalnej gramaturze.

Jak tarcie powierzchni przekładki wpływa na stabilność warstw?

Przekładka tekturowa zabezpiecza ładunek na dwa sposoby. Rozkłada nacisk pionowy – ale równie istotne jest to, że jej powierzchnia zwiększa tarcie między warstwami towaru i ogranicza przesuwanie się opakowań podczas transportu – przy hamowaniu, na zakrętach, przy przeładunku.

Współczynnik tarcia statycznego dla papieru makulaturowego mierzonego metodą pochylni (zgodnie z normą ISO 15359) wynosi orientacyjnie 0,4-0,5. Dla porównania – tarcie między folią HDPE a tekturą falistą to około 0,34.

Różnica wydaje się niewielka, ale w transporcie przekłada się na granicę, przy której warstwy zaczynają się ślizgać.

To oznacza, że ten sam ładunek wymaga różnej przekładki w zależności od rodzaju powierzchni produktów. Puszki metalowe mają gładkie, śliskie ścianki – między nimi przekładka pełni przede wszystkim funkcję stabilizującą.

Fronty meblowe z laminatem wymagają ochrony przed zarysowaniem, ale ich powierzchnia sama generuje spore tarcie – tu przekładka pracuje głównie jako warstwa separacyjna.

Jaki format przekładki wybrać pod wymiar palety?

Dwa najczęstsze formaty paletowe w polskiej i europejskiej logistyce to europaleta 1200×800 mm (EPAL EUR1) i paleta przemysłowa 1200×1000 mm, w branży chemicznej oznaczana symbolem CP1. Format przekładki powinien odpowiadać wymiarowi blatu – to punkt wyjścia.

PackProfil produkuje przekładki na wymiar w zakresie od 525 do 1405 mm długości i od 400 do 1150 mm szerokości, co pozwala dopasować arkusz zarówno do standardowych palet, jak i do ładunków o nietypowych gabarytach – np. blachy zwijanej czy długich elementów konstrukcyjnych.

W przypadku wymiarów niestandardowych sprawdzą się wyroby z tektury litej cięte na zamówienie.

Przekładka równa z blatem, mniejsza czy większa – co zmienia?

To pytanie wydaje się kosmetyczne, a w praktyce wpływa na wytrzymałość całej jednostki paletowej.

Przekładka mniejsza od blatu o 10-20 mm z każdej strony jest bezpiecznym standardem. Nie wystaje poza obrys palety, nie podwija się przy owijaniu folią stretch i nie blokuje wideł wózka.

Mniejsze wymiary ułatwiają też automatyczną paletyzację – arkusz nie zaczepia o prowadnice. Dotyczy to zarówno opakowań kartonowych, jak i produktów bez opakowania zbiorczego.

Przekładka równa z blatem daje maksymalne podparcie, ale wymaga precyzyjnego ułożenia. Każdy milimetr przesunięcia oznacza krawędź wystającą poza paletę.

Przekładka większa od blatu to z reguły błąd. Wystawanie towaru poza obrys palety obniża wytrzymałość kartonów na ściskanie – wychodząca część nie ma podparcia od dołu i pracuje jako wspornik.

W praktyce oznacza to zgniecione narożniki i problemy z piętrowaniem. Przy owijaniu folią stretch wystająca krawędź tektury podgina się w dół i tworzy „fartuch”, który utrudnia spinanie.

Przy eksporcie istotna jest jeszcze jedna rzecz: tektura nie podlega normie ISPM 15 i nie wymaga fumigacji ani oznaczenia IPPC – w przeciwieństwie do drewna. To eliminuje jeden z problemów logistycznych przy wysyłkach międzynarodowych.

Ile przekładek w stosie – jedna grubsza czy dwie cieńsze?

Liczba przekładek zależy od liczby warstw ładunku i od tego, czy potrzebna jest przekładka pod pierwszą warstwę (na blat palety) i na wierzch stosu.

Przekładka pod pierwszą warstwę chroni opakowania przed kontaktem z deskami palety drewnianej i wilgocią podciąganą od spodu. Przy paletach tekturowych – np. z oferty rozwiązań dla palet PackProfil – ta potrzeba jest mniejsza, bo blat jest gładki i jednorodny.

Przekładka na wierzchu rozkłada nacisk taśm spinających i folii stretch oraz chroni górną warstwę przed otarciem przy piętrowaniu palet. Przy magazynowaniu regałowym paleta stojąca na górze opiera się na ładunku niższej – bez przekładki wierzchniej nacisk koncentruje się na kilku punktach.

W typowym scenariuszu logistycznym z 3-5 warstwami towaru na europalecie przekładki idą między każdą warstwą, plus opcjonalnie na spodzie i na wierzchu. Łącznie to 4-6 arkuszy na jedną paletę.

Jeżeli ładunek jest stosunkowo lekki i jednorodny, zamiast pełnego arkusza między warstwami może wystarczyć płaskownik tekturowy – pas tektury ułożony wzdłuż krawędzi produktów. Płaskownik stabilizuje narożniki warstwy i ogranicza przesunięcia przy transporcie, zajmując mniej materiału niż pełna przekładka.

Pełny arkusz jest potrzebny tam, gdzie produkty wymagają ciągłego podparcia na całej powierzchni – butelki, puszki, słoiki, elementy z gładkimi lub delikatnymi powierzchniami.

Przy ciężkich ładunkach pojawia się pokusa ułożenia dwóch cieńszych arkuszy zamiast jednego grubszego. Jak opisano w sekcji o gramaturze – w większości przypadków nie jest to równoważne.

Jeden arkusz 400 g/m² daje wielokrotnie wyższą sztywność zginania niż dwa arkusze 200 g/m², a dodatkowa warstwa to dodatkowy koszt materiału i pracy.

Dobór przekładki to trzy decyzje i żadna nie wymaga zgadywania

Gramatura pod obciążenie, format pod wymiar palety, liczba warstw pod strukturę ładunku. Te trzy parametry wystarczają, żeby przygotować wstępne zapytanie ofertowe.

Tabela orientacyjna z tego artykułu pozwala zawęzić zakres gramatury zanim zadzwonisz do doradcy. Format wynika z wymiarów palety minus 10-20 mm marginesu z każdej strony. Liczbę przekładek dyktuje liczba warstw towaru – plus opcjonalnie spód i wierzch.

Do pełnego doboru pomocne jest podanie pięciu informacji: wymiar arkusza, gramatura lub masa i typ ładunku, ilość w sztukach lub na paletach, cykl zamówienia i dodatkowe wymagania (np. certyfikat FSC na fakturze).

PackProfil produkuje przekładki z tektury litej makulaturowej w Kolonowskiem, w zakresie gramatur 115-500 g/m² i wymiarów 525-1405 x 400-1150 mm. Wycenę i dobór gramatury można rozpocząć od rozmowy z doradcą – wystarczy opisać ładunek, który ma być chroniony.

Pełna oferta arkuszy i przekładek z tektury litej oraz pozostałych produktów opakowaniowych jest dostępna na stronie packprofil.pl/produkty/.

FAQ – najczęstsze pytania o przekładki tekturowe na palety

Do czego służą przekładki tekturowe?

Przekładki tekturowe oddzielają warstwy towaru na palecie, rozkładają nacisk pionowy na większą powierzchnię i zwiększają tarcie między warstwami, co ogranicza przesunięcia podczas transportu i magazynowania. W zależności od gramatury (115-500 g/m² w ofercie PackProfil) służą do separacji lekkich opakowań lub do stabilizacji ciężkich ładunków przemysłowych. Stosuje się je w logistyce, produkcji, e-commerce i wszędzie tam, gdzie towar jedzie warstwami.

Czy przekładki tekturowe pomagają zapobiegać uszkodzeniom powierzchni produktów podczas piętrowania?

Tak. Przekładka z tektury litej tworzy warstwę pośrednią między produktami, która zapobiega bezpośredniemu kontaktowi powierzchni. Gładkość tektury litej (obie strony bez warstwy falistej) ogranicza ryzyko otarcia lakierowanych, laminowanych i polerowanych elementów. Przy piętrowaniu palet przekładka na wierzchu stosu rozkłada nacisk z palety stojącej wyżej na całą powierzchnię ładunku.

Czy przekładki tekturowe nadają się do wielokrotnego użycia w obiegu magazynowym?

Tak, pod warunkiem że arkusz nie jest uszkodzony, zawilgocony ani trwale odkształcony. Tektura lita o wyższych gramaturach (300-500 g/m²) wytrzymuje kilka cykli użycia w obiegu wewnętrznym. Po zużyciu przekładka w 100% nadaje się do recyklingu w strumieniu papierniczym – to ten sam ekologiczny obieg, z którego powstaje surowiec makulaturowy do produkcji nowych arkuszy.

Czy przekładki tekturowe nadają się do małych, pojedynczych produktów?

Przekładki sprawdzają się w kartonach i opakowaniach zbiorczych, gdzie oddzielają warstwy drobnych produktów – tubki, blistry, buteleczki. W takich zastosowaniach używa się niższych gramatur (115-200 g/m²) i formatów dopasowanych do wewnętrznych wymiarów kartonu, a nie do blatu palety. Przy bardzo małych produktach alternatywą bywa przekładka z tektury falistej, która lepiej amortyzuje wstrząsy kosztem większej grubości.

Dla kogo są przekładki tekturowe?

Przekładki tekturowe kupują firmy, które wysyłają towar na paletach – od producentów napojów i kosmetyków po zakłady metalowe i meblarskie. Stałymi odbiorcami są logistycy, spedytorzy i zakupowcy opakowań w branżach FMCG, AGD, budowlanej i e-commerce. PackProfil jako producent z zakładu w Kolonowskiem (grupa Eltete) obsługuje zarówno zamówienia jednorazowe, jak i dostawy seryjne w ramach kontraktów paletowych.